Діни радикализм қоғамдық келісімнің негізін қалай бұзады

ХХ ғасырдың геосаяси катаклизмдері Қазақстанның көпұлтты мемлекет ретінде қалыптасуына себептесті. Қазақтардың көмегі мен қонақжайлылығының және достықта өмір сүру қабілетінің арқасында халықтарды депортациялаудың қайғылы беттері барлық қиындықтарға қарамастан, байырғы дәстүрлердің, мәдениеттің сақтау және екінші Отанды табу тарихына айналды.

Поликонфессиялық және полиэтникалық құрам – қазақстандықтардың мықты жағы. Төзімділік, қоғамдық келісім және ойластырылған конфессиялық саясат арқылы әр дін өмірдің әртүрлі салаларында өзінің әлеуетін жүзеге асырады.

Шынында да мақсаттардың бірлігі мен олардың шешімдерін көруде жаңа жетістіктерге күштер жиылады. Еліміздің конфессиялары арасындағы сұхбатта біз дыбыстаудың үйлесімділігі мен тазалығын естиміз.

Сонымен қатар, конфессияаралық сұхбатты тереңдетудің негізгі векторы қазіргі діни жүйелерді біріздендіру жолында емес, тарихи қалыптасқан діндер мен дәстүрлердің бірегейлігін одан әрі зерттеу мен сақтауда табылады.

Конфессиялар көбінесе олардың ішінде болып жатқан жасампаз үдерістердің арқасында дамиды: мейірімді бауырлас қатынастардың сақталуы әр діншіл адамдардың ниеттерінің адалдығы мен тазалығына байланысты, мұнда діни радикализмге орын жоқ. Басқа тұлғаларға діни нұсқамалар мен нормалардың сөзсіз орындалуын агрессивті түрде қыстырмалаумен бірге келетін діни көзқарастар мен наным-сенімдерге деген барып тұрған, ымырасыз ұстаушылық өзгешелікті қабылдамайды және, кемшіліктерді жариялай отырып, тек бөліну мен араздыққа қызмет етеді.

Адамдар арасындағы көзқарастағы айырмашылықтар мен келіспеушіліктер табиғи екенін есте ұстаған жөн. Бұл психологиялық, тарихи, діни және социологиялық шынайылық. Әр дін, философия және идеология қандай да бір жолмен берілген шынайылықты көрсетеді. Діни ағымдарға бөліну кез-келген діннің тарихында болған және бұл құбылыстың діннің өзіне қатысы жоқ.

Егер біз саясаттың діндегі орны туралы қазіргі заманның ең өзекті мәселесіне жүгінетін болсақ, бұл руханиятқа қарсы мақсат емес екенін жауапкершілікпен айтуымыз керек, өйткені дәл руханият діннің ең маңызды мақсаты болып табылады.

Әлемдік діндердің құндылықтандыру нұсқамаларын талдау олардың туыстығын көрсетеді. Адам оған бақыт пен өмірдің мәнін беретін нәрседе шынайы күшке ие бола алады. Бұл отбасы, қызмет, Отан. Мұның бәріне оның шын жүректен қатысуы қоғам мен мемлекетті нығайтады. Жер бетінде адамның ұмтылысын, оның осы бағыттағы ақылақтық таңдауын қолдамайтын дін жоқ. Және де біз олардың артынан адамдарды діни дәстүрлерінің ішінде осы әділ ұмтылыстарда қолдауымыз керек.

Бұл біздің рухани бірлігіміздің, қоғамдық келісіміміздің және әрқашан қайырымдылық етуді қажет ететін шынайы жалпыадамзаттық бауырластықтың дәлелі емес пе?

Қазақстанда бейбітшілікті қорғау – бұл біздің отансүйгіштік пен төзімділіктің арқасында жасайтын күнделікті таңдауымыз. Бізге тағдыр берген әртүрлі діндер мен дүниетаным өкілдерінің еркін сындарлы қарым-қатынасы үшін ашық кеңістік құрудың баға жетпес тәжірибесі біздің өркендеуімізге жасалған қадам екені сөзсіз.